Sergio Scaglietti

20 listopada 2011 roku odszedł jeden z największych artystów karoseryjnych wszech czasów. Ze względu na charakter jego pracy jak i na jej rezultaty, można śmiało określić Sergio Scagliettiego jako największego rzeźbiarza sylwetek samochodowych, przyzna to zarówno amator jaki i doświadczony kolekcjoner na dowód czego można przytoczyć rekordową cenę jaką osiągnęło jedno ze szczytowych osiągnięć Scagliettiego, w postaci Ferrari 250 Testa Rossa.

Dzisiejszy dzień jest smutnym dniem dla Ferrari. Straciliśmy przyjaciela, towarzysza podróży, człowieka, którego nazwisko na zawsze połączyło się z Ferrari. Segio Scaglietti, pozostawił po sobie dziedzictwo artysty, którego talent zaowocował stworzeniem najpiękniejszych samochodów w naszej historii. Ten kto miał szczęści znać go tak jak ja zapamięta go jako bezpośredniego i szczerego człowieka, całkowicie poświęconego swojej pracy. Będziemy za nim tęsknić.

Tak Scagliettiego wspominał obecny szef Ferrari Luca di Montezemolo, który podobnie jak sam Enzo Ferrari blisko przyjaźnił się z Sergiem.

“Był jednym z najlepszych przyjaciół mojego ojca”, wspomina Piero Ferrari. “Był ze mną razem z Marco Piccinini w dniu kiedy zmarł mój ojciec i zostali ze mną przez całą noc aż do pogrzebu, który nastąpił następnego ranka. Kochałem go, był bardzo ważną częścią mojego życia. Świat jest zdecydowanie biedniejszy bez Sergia.”

Jego związek z pracą przy kształtowaniu karoserii rozpoczął się bardzo wcześnie. Ze względu na śmierć ojca, Scaglietti już w wieku 13 był zmuszony podjąć pracę razem z bratem w warsztacie Carrozzeria Emiliana. Wartow wtym miejscu zwrócić uwagę, że przez pojęcie Carrozzeria w tamtym okresie rozumiano warsztat samochodowy a nie zakład zajmujący się stricte projektowaniem i budową nadwozi. Po około 5 latach bracia poznali fach na tyle dobrze, że razem ze znajomym Renato Torcelli postanowili się usamodzielnić. W roku 1937 założyli wspólnie własny warsztat Carrozzeria Torcelli & Scaglietti.

Na przeciw warsztatu, po drugiej stronie ulicy znajdowała się Scuderia Ferrari, i już wkrótce korzystano z usług warsztatu Scagliettich przy pracach nad wyścigowymi Alfa-Romeo. Dali się w tym czasie poznać jako rzetelni fachowcy poświęceni swojej pracy. Co mialo zaowocować wieloletnią przyjaźnią z Ferrarim.

Niestety wkrótce nadeszła wojna, która zadała kres tej owocnej współpracy. Torcelliedo powołano do służby, bracia z kolei utrzymywali się z pracy mechaników, naprawiając i reperując wszelkie pojazdy. Po zakończeniu wojny Scaglietti dalej zajmowali się naprawą samochodów, co ciekawe, rozszerzyli swoją działalność również o konstrukcję łodzi, na które było spore zapotrzebowanie ze względu na zniszczenie większości mostów.

W tym okresie firma nazywała się Scaglietti, Marchese i Scala. W tym samym mniej więcej czasie wygasł kontrakt Ferrariego z Alfą i zaczął on produkcje samochodów sygnowanych własnym nazwiskiem. Scaglietti początkowo zajmował się reperowaniem pierwszych modeli Ferrari, z nadwoziem wykonanym przez firmę Touring. Z czasem Enzo, który długo już znał Scagliettiego i wielokrotnie poznał się na jego przykładnej pracy, zlecił Sergiowi wykonanie nadwozi od projektu do wykonania – tak powstały 500 Mondial , 250 i 750 Monza. Jednak w przypadku Sergia Scagliettiego, nie można mówić o tworzeniu projektu sensu stricto. Jak sam wielokrotnie powtarzał tworzył ze wzroku, nigdy nie poprzedzając pracy rysunkami. Pozwalając swojemu wyczuciu Samku, proporcji, stylu i aerodynamiki przemawiać poprzez swoje dłonie. Formował nadwozie bezpośrednio na ramie bez wcześniejszego sporządzania rysunków. Panel po panelu, element po elemencie, nadwozie obrastało powierzchnię samochodu, aż do stworzenia idealnej całości.

Nadwozia Scagliettiego odznaczały się niską wagą i doskonałą aerodynamiką, z tego względu to właśnie tam tworzono nadwozia na potrzeby działu sportowego Ferrari.

Jednym z najcharakterystyczniejszych i uderzających dzieł Scagliettiego jest zdecydowanie Ferrari 250 Testa Rossa w wersji z mocno wyrzeźbionymi przednimi nadkolami, nazywanymi ‘pontoon-fender’. W tym roku prototypowy egzemplarz o numerze 0666TR osiągnął na aukcji rekordową cenę 16,400,000 $, pokonując dotychczasowego rekordzistę, którym był… również model 250 Testa Rossa.

W późnych latach 50 Enzo umówił Sergia z bankierem, u którego zaciągnął pożyczkę, dzięki której znacznie rozwinął swoją firmę. Budował niezliczone wersje cywilnych Ferrari zaprojektowanych przez Pinin Farina.

Poza nadwoziami dla wielu wyścigowych Ferrari i projektów Pininfariny, Scaglietti był także twórca nadwozi budowanych na specjalne zamówienia, jednym z takich zleceń był zbudowanie trzech egzemplarzy coupe opartych na bazie Chevroleta Corvette. Efektem tych prac jest przepiękna mieszanka amerykańskiej mocy V8 z subtelną, choć nieco zadziorną linią typową dla włoskiego coupe. Jeden z egzemplarzy trafił początkowo w ręce Carrola Shelby.

Innym wyjątkowym dziełem Scagliettiego, było coupe wykonane na zlecenie włoskiego reżysera Roberto Rossellini oparte na bazie modelu 375 MM (0402 MM). Jedyne w swoim rodzaju, powala zachwycającymi proporcjami. Smukła a jednocześnie wyraźna linia samochodu odzwierciedla maestrię Scagliettiego.

W późnych latach 60 Scaglietti razem z Ferrarim sprzedali swoje firmy Fiatowi . Scaglietti kontynuował kierowanie carrozzerią do swojej emerytury w połowie lat 80. Firma Scagliettiego została własnością Ferrari w 1977 a nazwa Scaglietti została zaadoptowana dla zakładów Ferrari produkujących aluminium jak i dla modelu 612 Scaglietti Coupe.

Wiktor Słup-Ostrawski